Pekin'den Meta'ya Yapay Zeka Ambargosu: Manus Satışı Neden Durduruldu?

Yapay zeka dünyasında taşlar yerinden oynuyor. Çin, yerli girişimi Manus’un teknoloji devi Meta tarafından satın alınmasını "stratejik varlık" gerekçesiyle durdurdu. Mühendislere yurt dışı yasağı getirilirken, bu hamle küresel teknoloji piyasalarında şok etkisi yarattı.

​2 Milyar Dolarlık Anlaşma Masada Kaldı

​Vuhan merkezli üç mühendis tarafından kurulan ve otonom görev icra edebilen yapay zeka ajanlarıyla dünya devlerinin radarına giren Manus, küresel pazara açılmaya hazırlanırken Pekin’in duvarına çarptı. 2025 sonunda Meta ile varılan yaklaşık 2 milyar dolarlık dev satın alma anlaşması, Çin hükümetinin müdahalesiyle askıya alındı.

​Mühendislere Yurt Dışı Yasağı ve İnceleme

​Çin hükümeti, süreci sadece durdurmakla kalmadı; şirketin CEO’su Xiao Hong ve baş bilim insanı Ji Yichao’ya yurt dışı çıkış yasağı getirdi. Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu, satış sürecinin yatırım kurallarını ihlal ettiğini savunurken, bu adımın arkasında yatan asıl nedenin "teknolojik egemenlik" olduğu belirtiliyor.

​"Sıradan Bir Ticari İşlem Değil"

​Çin Komünist Partisi’nin yayın organı Global Times, kararın güvenlik kaygılarıyla alındığını vurguladı. Analizde şu ifadelere yer verildi:

​"Yapay zeka ve veri temelli anlaşmalar artık sıradan ticari işlemler olarak görülemez. Devlet denetimi bu alanda kaçınılmaz bir zorunluluktur."

​Yatırımlar Bıçak Gibi Kesildi

​Veriler, Washington-Pekin hattındaki gerilimin ekonomik faturasını da gözler önüne seriyor:

• ​İşlem Sayısı: 2024 yılında Çinli şirketler ile yabancı yatırımcılar arasındaki anlaşmalar %73 azaldı.
• ​Hacim Kaybı: Yatırım hacmi 54 milyar dolardan 7,8 milyar dolara kadar geriledi.
• ​Yeni Rota: ByteDance ve Shein’den sonra Manus da merkezini Singapur’a taşımıştı ancak bu hamle bile Pekin’in denetiminden kaçmaya yetmedi.